Agenda Stad

Uit Netwerk Wiki | Zicht op het netwerk
Ga naar: navigatie, zoeken

Agenda Stad [1] is de samenwerking van het Rijk, steden en stakeholders gericht op het versterken van groei, innovatie en leefbaarheid van Nederlandse steden. Steden en de stedelijke regio’s zijn onmisbaar voor de Nederlandse economie. Het kabinet wil dit economische belang verder versterken.

Steden als motor van de economie

De stad is de aanjager van de economie en innovatie. In de stad wordt het meeste geld verdiend, daar zijn de meeste banen te vinden, daar trekken de meeste mensen naartoe. Driekwart van de Nederlandse bevolking woont in een stedelijke omgeving. In steden worden oplossingen bedacht voor grote maatschappelijke opgaven als energietransitie, digitalisering of tweedeling op de arbeidsmarkt.

Sterke positie Nederlandse steden

Nederland heeft een sterke mondiale positie wat betreft concurrentiekracht, innovatievermogen en leefbaarheid. Nederlandse steden zijn door hun onderlinge nabijheid en verbondenheid sterk met elkaar vervlochten. Deze goede uitgangspositie van Nederlandse steden is echter niet vanzelfsprekend. Veel grote steden in andere delen van Europa groeien harder dan in Nederland.

Versterken concurrentiekracht

Het kabinet heeft de ambitie om de concurrentiekracht van het Nederlandse stedennetwerk te versterken en Nederland in de wereldtop te houden. Hiervoor is Agenda Stad in het leven geroepen, zoals aangekondigd in de Miljoenennota 2015. In het programma Agenda Stad staat de breed gedeelde ambitie centraal om de concurrentiekracht van het Nederlandse stedennetwerk te versterken en Nederland in de wereldtop te houden.

Wat is Agenda Stad?

Daar waar steden tegen grenzen aanlopen en vernieuwing en doorbraken nodig zijn om kansen en problemen te verzilveren of op te lossen, daar komt Agenda Stad in beeld. Voor opgaven die niet in het stramien passen moeten steden en de Rijksoverheid de handen ineen slaan. Het is van groot belang dat we samenwerken op alle niveaus. Alleen in netwerkverband kunnen we werken aan oplossingen die anders niet tot stand komen.

Thema's

Agenda Stad heeft 11 thema’s geïdentificeerd die door steden zijn aangedragen:

  1. Data-infrastructuur. Aandachtsvelden: goede nationale en internationale digitale verbindingen, open data, privacy, mededinging, veiligheid, diensteninnovatie
  2. Stedelijke bereikbaarheid (last and first mile). Aandachtsvelden: modal split, fiets, autodelen, stadsdistributie, vervoer, ict centrumontwikkeling
  3. Circulaire stad. Aandachtsvelden: afvalstromen, deeleconomie, verduurzaming, resilient cities
  4. Topcampussen / innovatiemilieus. Aandachtsvelden: campussen, ecosysteem voor innovatie, vestigingsklimaat
  5. Next economy. Aandachtsvelden: onderwijs-arbeidsmarkt, maakindustrie, start-ups
  6. Energietransitie. Aandachtsvelden: energienetten, energieopwekking, integratie leefomgeving, regionale profilering
  7. Sociale arrangementen. Aandachtsvelden: efficiënt sociaal vangnet, maatschappelijk verantwoord ondernemen, private financiering sociaal domein
  8. Grensoverschrijdende economie en arbeidsmarkt. Aandachtsvelden: leren, werken en ondernemen over de grens
  9. Gezonde stad en leefkwaliteit. Aandachtsvelden: interactie leefomgeving, gezondheid, nieuwe zorgconcepten
  10. Klimaatadaptatie. Aandachtsvelden: integratie klimaatadaptatie en gebiedsontwikkeling
  11. Stedelijke transformatie. Aandachtsvelden: leegstand, verdichting, energieneutrale gebouwen, voorzieningenniveau

City Deals

In City Deals worden concrete samenwerkingsafspraken tussen steden, het Rijk, andere overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties verankerd. Die deals moeten leiden tot innovatieve oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken en/of maatregelen bevatten om het economisch ecosysteem van de stedelijke regio(’s) te versterken. Het streven is om ambitieuze en krachtige spelers in het stedelijk netwerk te verbinden. City Deals beogen daarmee ook nieuwe vormen van samenwerking tot stand te brengen waarmee stedelijke opgaven op een efficiënte manier worden geadresseerd. City Deals zijn het middel om de doelstelling van Agenda Stad te halen: het versterken van groei, innovatie en leefbaarheid in de Nederlandse steden.

In uitvoering:

In ontwikkeling:

Europese Agenda Stad

Voor grensoverschrijdende, Europese stedelijke samenwerking wordt de samenwerking gezocht in Europees verband. De nationale Agenda Stad en de Europese Agenda Stad liggen in elkaars verlengde. De nationale Agenda Stad kan als voorbeeld dienen van innovatieve samenwerking voor andere lidstaten, terwijl Nederlandse steden kunnen leren van andere Europese steden hoe om te gaan met grote maatschappelijke opgaven.

Agenda Stad en Smart Cities

Vanuit het programma Agenda Stad worden diverse citydeals gesloten. Sommige daarvan hebben expliciet het thema smart cities in zich (bijv. digitale woonomgeving), bij andere zien we issues of opgaves die een smart city component in zich dragen (van experiment naar opschaling, data en digitale infrastructuur etc). In september 2016 is een bijeenkomst georganiseerd vanuit Agenda Stad (gefaciliteerd door de DSA) om deze gezamenlijke issues en oplossingen te benoemen. Daaruit kwamen drie belangrijke thema’s:

  1. data en digitale infrastructuur,
  2. opschaling en
  3. maatschappelijke impact.

Vanuit Agenda Stad worden diverse stadtafels georganiseerd, in het kader van smart cities is de stadtafel over de digitale stad van de toekomst, op uitnodiging van wethouders van Amsterdam en Eindhoven, relevant (gehouden op 27 oktober 2016).

Wie is bij Agenda Stad betrokken?

Agenda Stad is een initiatief van het kabinet, maar een gelijkwaardige en constructieve samenwerking tussen ministeries, steden, provincies, het bedrijfsleven en overige partners. Het Rijk verbindt zich nadrukkelijk aan Agenda Stad. Vakdepartementen binnen EZ, IenM, SZW, OCW en VWS zijn sterk betrokken bij het ontwikkelen van City Deals. BZK coördineert.